دکتر فریبا هندسی
1402/12/06

آیا وازلین برای واریس و درمان آن مفید است؟

سوال شایع بیماران این است که آیا وازلین برای درمان بیماری های واریس مناسب است؟ در این مقاله به آن پاسخ داده شده است.

پیش از بررسی نقش وازلین در درمان واریس، درک درست و کامل این بیماری از اهمیت بالایی برخوردار است. رگ‌های واریسی زمانی به وجود می‌آیند که دریچه‌های داخل رگ‌ها تضعیف یا آسیب‌دیده شده و به‌دنبال آن، خون در سیاهرگ‌ها جمع می‌شود، رگ‌ها بزرگ شده و پیچ‌خوردگی‌های قابل مشاهده‌ای ایجاد می‌شوند.

عواملی که در رشد واریس‌ها نقش دارند عبارتند از ژنتیک، سن، بارداری، چاقی و سرپا ایستادن یا نشستن‌های طولانی مدت. اگرچه وریدهای واریسی در بیشتر موارد بی‌خطر هستند، اما ممکن است علائمی مثل دردهای خفیف یا دردهای ضربان‌دار داشته باشند یا موجب تورم بشوند و تغییراتی در پوست ایجاد کنند.

انواع رگ های واریسی

رگ های واریسی انواع مختلفی دارند. این انواع عبارتند از:

1- رگ‌های عنکبوتی

رگ‌های کوچک و ظریفی که در نزدیکی سطح پوست نمایان می‌شوند و شبیه تار عنکبوت یا شاخه‌های درخت هستند. اگرچه این رگ‌ها در اکثر موارد بی‌خطرند، اما ممکن است برای برخی افراد از نظر زیبایی ناخوشایند باشند.

2- رگ‌های مشبک

این رگ‌ها که از رگ‌های عنکبوتی بزرگتر و از رگ‌های واریسی کوچک‌تر هستند، به رنگ آبی یا سبز دیده و بیشتر به‌صورت خوشه‌ای ظاهر می‌شوند.

3- وریدهای واریسی

سیاهرگ‌های بزرگ و پیچ‌خورده‌ای هستند که از سطح پوست بیرون زده‌اند و معمولا به رنگ آبی یا بنفش دیده می‌شوند. آن‌ها در صورتی که درمان نشوند با درد، تورم و تغییرات پوستی همراه خواهند بود.

انواع رگ های واریسی​ کدام اند؟

علت استفاده از وازلین برای درمان واریس

وازلین که نام تجاری ژله‌های نفتی است، به‌ دلیل تنوع کاربردی در مراقبت از پوست و ترمیم زخم‌ها شناخته می‌شود. سوال اینجاست که چگونه یک نرم‌کننده ساده می‌تواند علائم واریس را کاهش دهد؟ با وجود اینکه تحقیقات علمی محدودی در مورد استفاده از وازلین برای درمان واریس وجود دارد، حامیان این روش، مکانیسم‌های مختلفی را برای تسکین علائم آن پیشنهاد می‌کنند.

1- مرطوب‌کننده و محافظ پوست

یکی از مزایای اولیه وازلین توانایی آن در مرطوب کردن و محافظت از پوست است. خشکی و تحریکات پوستی، مشکلی رایج در بین افراد مبتلا به واریس است که به ‌دلیل کاهش گردش خون و نارسایی وریدی تشدید می‌شود. استفاده از وازلین در ناحیه آسیب‌دیده، رطوبت را حفظ می‌کند، خشکی را تسکین می‌دهد و یک سد محافظ در برابر تحریکات بیشتر می‌سازد.

2- بهبود گردش خون

ماساژ وازلین روی پوست پوشاننده رگ‌های واریسی ممکن است به‌طور موقت جریان خون را تحریک کند و گردش خون را بهبود بخشد. افزایش گردش خون با کاهش علائمی مانند تورم و درد، به افراد احساس تسکین درد را القا می‌کند. با‌این‌حال باید توجه داشت که ماساژ فقط اثرات کوتاه‌مدتی دارد و نارسایی وریدی زمینه‌ای را که عامل اصلی واریس است، درمان نمی‌کند.

3- کنترل علائم واریس

وریدهای واریسی معمولا با مجموعه‌ای از علائم آزاردهنده مانند خارش، سوزش و تورم همراه هستند. خواص تسکین‌دهنده وازلین می‌تواند به‌طور موقت این علائم را التیام بخشد و احساس آسودگی و راحتی بیشتری را برای فرد آسیب‌دیده فراهم کند. استفاده منظم از وازلین، صرف نظر از علت زمینه‌ای، به تسکین این احساسات ناخوشایند کمک می‌کند.

4- سد دفاعی

سد محافظی که وازلین روی سطح پوست ایجاد می‌کند، از آن در برابر محرک‌های خارجی محافظت کرده و خطر خراشیدگی، ساییدگی و عفونت را کاهش می‌دهد. برای افراد مبتلا به وریدهای واریسی که به‌ دلیل اختلال در گردش خون، پوستشان بیشتر در معرض آسیب است، این سد محافظ می‌تواند نقش مهمی در حفظ سلامت پوست و جلوگیری از عوارضی مانند زخم ایفا کند.

علت استفاده از وازلین برای درمان رگ های واریسی

ملاحظات هنگام استفاده از وازلین

اگرچه وازلین ممکن است برای برخی افراد مبتلا به واریس تسکین‌دهنده‌ای موقت باشد، اما جایگزینی برای درمان پزشکی نیست. در موارد حاد وریدهای واریسی، به مداخله پزشک متخصص با استفاده از روش‌های کم‌تهاجمی‌تر یا جراحی برای رفع نارسایی وریدی زمینه‌ای نیاز است.

با‌این‌حال، افراد با پوست حساس یا مشکلات پوستی باید در استفاده از وازلین برای وریدهای واریسی احتیاط کنند. انجام تست روی قسمتی از بدن قبل از استفاده گسترده برای اطمینان از عدم بروز واکنش‌های آلرژیک ضروری است. افراد مبتلا به دیابت یا سایر بیماری‌های زمینه‌ای، پیش از افزودن وازلین به روتین مراقبت از پوست خود، باید با یک متخصص مشورت کنند.

روش استفاده از وازلین برای واریس

روش‌های استفاده از این ماده برای درمان واریس عبارتند از:

1- استفاده موضعی

یک لایه نازک وازلین را مستقیما روی ناحیه آسیب‌دیده بمالید و به‌آرامی روی پوست ماساژ دهید. این کار به مرطوب شدن پوست، تسکین سوزش و ایجاد یک سد محافظ در برابر آسیب‌های بیشتر کمک می‌کند.

2- ماساژ دادن

ناحیه آسیب‌دیده را به‌آرامی با وازلین ماساژ دهید تا گردش خون و تسکین درد و ناراحتی افزایش یابد. ماساژ می‌تواند به‌طور موقت جریان خون را در محل بهبود بخشد و علائم را تسکین دهد.

روش استفاده از وازلین برای واریس​

مزایای استفاده از وازلین برای واریس

در ادامه لیستی از مزایای استفاده از وازلین برای درمان واریس آورده شده است. این مزایا عبارتند از:

1- مرطوب‌کننده: وازلین با خاصیت نرم‌کنندگی، به آبرسانی و نرم شدن پوست کمک می‌کند و خشکی و خارش ناشی از واریس را کاهش می‌دهد.

2- سد محافظتی: وازلین یک سد محافظتی روی پوست ایجاد کرده که از آن در برابر محرک‌های خارجی محافظت می‌کند. این سد از خراشیدگی و ساییدگی که ممکن است علائم را تشدید کنند، جلوگیری می‌کند.

3- کنترل علائم: وازلین با خاصیت تسکین‌دهندگی، درد، خارش و تورم مرتبط با رگ‌های واریسی را کاهش می‌دهد و فرد احساس بهتری خواهد داشت.

معایب استفاده از وازلین برای واریس

در ادامه لیستی از مزایای استفاده از وازلین برای درمان واریس آورده شده است. این مزایا عبارتند از:

1- تسکین‌دهنده موقت: وازلین ممکن است علائم واریس را تسکین دهد اما علت اصلی آن را برطرف نمی‌کند و راه‌حل دائمی برای این بیماری نیست.

2- شواهد علمی ناکافی: تحقیقات علمی جامعی برای بررسی اثر وازلین بر وریدهای واریسی انجام نشده و اثربخشی آن به‌طور قطعی اثبات نشده است.

3- حساسیت‌های پوستی احتمالی: برخی افراد، به‌ویژه کسانی که بیماری‌های پوستی یا آلرژی دارند، ممکن است به وازلین واکنش‌های آلرژیک یا حساسیت‌های پوستی نشان دهند.

مزایا و معایب استفاده از وازلین برای واریس​

درمان های اصولی واریس

استفاده از وازلین به عنوان یک روش درمان اصولی برای واریس نمی باشد. در ادامه روش های علمی و اصولی درمان واریس آورده شده است.

1- استفاده از جوراب واریس

پوشیدن جوراب یا بانداژ فشاری با اعمال فشار به پاها، به بهبود گردش خون و کاهش علائم مرتبط با واریس کمک می‌کند.

2- اصلاح شیوه زندگی

انجام ورزش به‌شکل منظم، داشتن وزن متناسب و اجتناب از نشستن یا ایستادن‌های طولانی‌مدت می‌تواند به کاهش علائم وریدهای واریسی کمک کند.

3- روش‌های کم تهاجمی‌تر

گزینه‌هایی مانند اسکلروتراپی، لیزر درمانی، رادیوفرکوئنسی فرسایشی و درمان با لیزر درون وریدی می‌توانند با بستن یا برداشتن وریدهای آسیب‌دیده، رگ‌های واریسی را به‌طور موثری درمان کنند.

4- عمل‌های جراحی

در موارد شدید، ممکن است برای برداشتن یا بستن وریدهای آسیب‌دیده، به عمل‌های جراحی مانند اسکلروتراپی، فلبکتومی و لیزر نیاز باشد.

اگرچه استفاده از وازلین برای درمان واریس ایده‌ای غیرمعمول و نامتعارف به نظر می‌رسد، اما خواص مرطوب‌کنندگی، محافظتی و تسکین‌دهنده آن مزایای بالقوه‌ای در کنترل علائم دارد. اگر به سراغ وازلین می‌روید بهتر است که انتظارهای واقع‌بینانه‌ای از این درمان داشته باشید و در صورت وجود علائم شدید یا مداوم، از پزشک کمک بگیرید. چون ورید واریسی یک بیماری پیچیده است که مستلزم برنامه‌های درمانی جامع و متناسب با نیازهای هر فرد است.

ترکیب روش‌های درمانی رایج با راه‌های کمکی مانند وازلین، به افراد در پیشگیری از درد و بهبود کیفیت زندگی کمک می‌کند. مانند هر تصمیمی برای دریافت خدمات درمانی، انتخاب آگاهانه و همکاری با متخصصان در این زمینه، کلید دستیابی به نتایج مطلوب است.

دکتر فریبا هندسی متخصص قلب، عروق و فشار خون

کلینیک مجهز واریس در تهران