عمل واریس پا یا استریپینگ یک روش جراحی است که در آن وریدهای واریسی از ناحیه پا یا ران برش داده شده و خارج میشوند. وریدهای واریسی، رگهای متورم و پیچخوردهای هستند که از زیر پوست نمایان شده و معمولاً به رنگ قرمز، آبی یا بنفش دیده میشوند. بروز واریس در پاها معمولاً به دلیل اختلال در عملکرد دریچههای یکطرفه وریدی است. این دریچهها وظیفه دارند از بازگشت خون به سمت پایین جلوگیری کرده و جریان خون را به سمت قلب هدایت کنند. هنگامی که این دریچهها بهدرستی عمل نکنند، خون در وریدها تجمع پیدا میکند.
تجمع خون باعث افزایش فشار در رگ، تورم، احساس سنگینی و درد در پاها میشود. عمل جراحی واریس پا با خارج کردن وریدهای آسیبدیده، به بهبود علائم کمک کرده و احتمال عود مجدد بیماری را کاهش میدهد. این روش با نامهای «برش و بستن ورید»، «خارج کردن ورید» یا «تخریب وریدی» نیز شناخته میشود.
درمان به موقع واریس
در چه مواردی عمل واریس پا انجام میشود؟
در برخی شرایط، پزشک ممکن است برای درمان واریس، انجام عمل جراحی (استریپینگ) را توصیه کند. این موارد عبارتاند از:
- درد مداوم یا احساس ضربان و سنگینی در پاها
- حساسیت به لمس در مسیر وریدهای واریسی
- ایجاد زخمهای پوستی، بهویژه در ناحیه مچ پا
- تشکیل لختههای خونی (ترومبوز)
- خونریزی از وریدهای واریسی
علاوه بر مشکلات پزشکی، در صورتی که ظاهر وریدهای واریسی باعث نارضایتی یا کاهش اعتمادبهنفس فرد شود، میتوان از روش استریپینگ برای بهبود نمای ظاهری پاها استفاده کرد. تصمیمگیری درباره مناسب بودن این روش درمانی باید پس از معاینه و مشاوره با پزشک متخصص انجام شود زیرا در بسیاری از موارد درمان واریس با لیزر امکان پذیر است.
عمل واریس چگونه انجام میشود؟
عمل ورید های واریسی معمولا به صورت سرپایی انجام شده و فرد در همان روز جراحی مرخص میشود. این فرایند 60 تا 90 دقیقه طول میکشد. در صورت پیچیدگی بیشتر جراحی، مدت آن نیز افزایش می یابد.
بسته به توصیه پزشک متخصص درمان واریس، قبل از فرایند از بیهوشی عمومی یا بی حسی نخاعی برای بیمار استفاده میشود. در صورت به کار گیری بیهوشی عمومی، فرد در طول جراحی به خواب فرو می رود. در بی حسی نخاعی فرد هوشیار بوده اما در نواحی پایینی بدن خود احساسی ندارد.
در صورت انتخاب بی حسی نخاعی و داشتن اضطراب، پزشک یک داروی ضد اضطراب برای بیمار تجویز میکند. در حین عمل واریس ، جراح برش های کوچکی در نزدیکی بالا و پایین ورید آسیب دیده ایجاد میکند. یکی از این برش ها در ناحیه کشاله ران و دیگری در عضله پشت ساق یا نزدیکی مچ پا خواهد بود.
سپس، یک لوله پلاستیکی باریک و انعطاف پذیر از طریق برش بالای ران به ورید وارد میشود. این لوله به ورید بسته شده و از طریق برش پایینی به بیرون کشیده میشود. سپس، جراح برش ها را به کمک بخیه بسته، پانسمان کرده و جوراب های مخصوص واریس را به پای بیمار میکند.
عمل بیرون آوردن رگهای واریسی
آمادگی برای عمل وریدهای واریسی پا
پیش از انجام عمل واریس پا، پزشک معاینه فیزیکی دقیقی انجام میدهد تا وضعیت وریدها و عملکرد دریچههای آنها را ارزیابی کند. این معاینه به شناسایی وریدهای ناسالم و تعیین وسعت درگیری کمک میکند.
در بسیاری از موارد، برای بررسی دقیقتر از سونوگرافی عروقی استفاده میشود. همچنین ممکن است تصویربرداری داپلکس (Duplex Ultrasound) انجام شود. این روش امکان ارزیابی دقیق وریدهای آسیبدیده، میزان جریان خون و احتمال وجود لختههای خونی را فراهم میکند.
اطلاعرسانی کامل درباره تمامی داروهای مصرفی (اعم از داروهای تجویزی، بدون نسخه و مکملهای گیاهی) پیش از عمل اهمیت زیادی دارد. برخی داروها، بهویژه داروهای رقیقکننده خون، میتوانند خطر خونریزی حین جراحی را افزایش دهند؛ بنابراین پزشک ممکن است دستور به قطع موقت آنها بدهد.
از آنجا که عمل واریس معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام میشود، توصیه میشود بیمار برای بازگشت به منزل از قبل با یکی از اعضای خانواده یا دوستان هماهنگ کند. احساس خوابآلودگی و خستگی تا چند ساعت پس از عمل طبیعی است و بیمار نباید بهتنهایی رانندگی کند.
مراقبت بعد از عمل ورید های واریسی
دوره بهبودی پس از استریپینگ ورید های واریسی 2 تا 4 هفته طول می کشد. با این حال، مدت بهبودی به تعداد و محل ورید ها بستگی دارد. پزشک برای راحتی بیمار داروی مسکن نیز تجویز می کند.
بیماران باید در 3 تا 4 روز اول پس از جراحی از ایستادن بر روی پای خود اجتناب کنند. پانسمان ها را می توان بعد از گذشت 4 روز خارج کرد. در طول دوره بهبودی، بالا نگه داشتن پا ها در هنگام نشستن بسیار مهم است. برای انجام این کار می توان از چند بالش کمک گرفت.
در نهایت پس از گذشت 4 هفته می توان فعالیت های معمول خود را از سر گرفت.
خطرات عمل ورید های واریسی چیست؟
استریپینگ ورید های واریسی (عمل واریس پا) یک فرایند جراحی کم خطر است. با این حال، عمل های جراحی همواره با خطراتی همراه هستند. این عوارض شامل موارد زیر میشوند:
- واکنش حساسیتی به ماده بیهوشی
- عفونت در محل برش
- خونریزی شدید
- تشکیل لخته خونی
- کبودی یا تشکیل جای زخم
- آسیب عصبی
عمل واریس در چه افرادی توصیه نمیشود؟
این جراحی برای همه افراد مناسب نیست و برای افراد زیر توصیه نمیشود:
- زنان باردار
- افراد دارای گردش خون نامناسب در پا
- افراد مبتلا به عفونت های پوستی
- افراد مبتلا به مشکلات انعقادی
- افراد مبتلا به اضافه وزن زیاد
سوالات متداول در مورد عمل واریس پا
عمل واریس معمولاً تحت بیهوشی عمومی یا بیحسی موضعی انجام میشود، بنابراین بیمار در حین جراحی دردی احساس نمیکند. پس از عمل ممکن است کمی درد، کبودی یا احساس کشیدگی در پا وجود داشته باشد که با داروهای مسکن تجویزشده کنترل میشود و طی چند روز تا چند هفته بهبود مییابد.
بیشتر بیماران میتوانند چند روز پس از عمل فعالیتهای سبک روزمره را از سر بگیرند. با این حال، بازگشت کامل به فعالیتهای سنگین یا ورزش شدید ممکن است ۲ تا ۴ هفته زمان ببرد. استفاده از جوراب واریس و پیادهروی منظم طبق توصیه پزشک به بهبود سریعتر کمک میکند.
عمل جراحی واریس، رگهای آسیبدیده را حذف میکند و علائم را بهطور قابل توجهی کاهش میدهد؛ با این حال، احتمال ایجاد واریس در سایر رگها در آینده وجود دارد. رعایت توصیههای پزشکی، کنترل وزن، تحرک کافی و استفاده از جوراب واریس در صورت نیاز میتواند خطر عود بیماری را کاهش دهد.
قبل از اقدامی مانند درمان خانگی واریس پا حتما با پزشکان متخصص درمان واریس مشورت کنید تا بهترین و کم تهاجمی ترین روش را به شما پیشنهاد دهند. امیدوارم این مطلب برای شما مفید بوده باشد. برای مشاوره و اطلاعات بیشتر با مطب دکتر فریبا هندسی تماس بگیرید.