واریس مچ پا یکی از مشکلات شایع عروقی است که در اثر اختلال در عملکرد دریچههای سیاهرگها و تجمع خون در رگهای پا ایجاد میشود. این عارضه معمولاً با علائمی مانند برجسته شدن رگها، احساس سنگینی، درد، تورم و تغییر رنگ پوست در ناحیه مچ پا همراه است. واریس مچ پا علاوه بر تأثیر بر ظاهر پاها، در صورت عدم درمان میتواند باعث بروز مشکلات جدیتری مانند زخمهای پوستی و اختلال در گردش خون شود. آشنایی با علل، علائم و روشهای پیشگیری و درمان این بیماری نقش مهمی در حفظ سلامت عروق و بهبود کیفیت زندگی افراد دارد.
واریس ایجاد شده در مچ پا چیست؟
با این که ورید های واریسی اغلب اوقات در پا و ساق آن بروز می دهند اما نارسایی وریدی می تواند مچ پا و نواحی پایین تر آن را نیز به خود درگیر کند. واریس یک مشکل رایج است که هزاران نفر آن را تجربه کرده و به صورت ورید هایی پیچ خورده و متورم در اندام های تحتانی دیده می شود. متخصصان عروق، ورید های واریسی و عنکبوتی اطراف مچ و پایین تر از آن را با نام فلبکتازی کرونا یاد می کنند.
بر اساس آمار ها، از هر 10 فرد بالغ، 3 نفر ابتلا به واریس را تجربه می کنند. شدت علائم در افراد مختلف متفاوت بوده و از نگرانی های زیبایی تا بیماری های جدی را شامل می شوند. در ادامه مطلب، در رابطه با واریس مچ پا بیشتر توضیح خواهیم داد.
علت ایجاد واریس در مچ پا
ورید های واریسی هنگامی بروز می کنند که دریچه های کوچک درون ورید ها آسیب دیده یا ضعیف شوند. به طور کلی، این ناهنجاری در اثر عوامل ژنتیکی، افزایش سن و بیماری های زمینه ای بروز می دهد. در بیماری واریس، خون به طور طبیعی در سیستم عروقی گردش نداشته و خون در ورید ها تجمع می کند.
علاوه بر این، عدم درمان وریدهای واریسی میتواند به پیشرفت بیماری مزمن وریدی و بروز عوارضی مانند تورم، تغییر رنگ پوست، و تشدید نمای ظاهری وریدها منجر شود. وجود وریدهای برجسته در اطراف مچ پا و نواحی پایینتر از آن ممکن است با نارسایی وریدهای صافن کوچک و وریدهای پرفوراتور مرتبط باشد و نیاز به بررسی با سونوگرافی داپلر دارد.
این عارضه به دلیل اثرات جاذبه و فشار فزاینده بر روی ورید های ناحیه تحتانی پا ها به وجود می آید. ابتلا به ورید های واریسی، ناراحت کننده بوده و ممکن است فعالیت های روزمره و ساده همچون پیاده روی یا ایستادن را با درد و ناراحتی همراه کند. جهت اجتناب از تشدید شدن علائم، باید از ایستادن برای مدت های طولانی اجتناب شود.
برای مشاوره جهت درمان واریس مچ پا فرم زیر را پر کنید.
علائم واریس در مچ پا
در ادامه برخی از علائم شایع واریس در مچ پا ذکر شده است. این علائم عبارتند از:
- بی حسی
- درد
- احساس سوزش، خارش و ضربان
- قرمزی، تورم و حساسیت به لمس
- زخم یا بریدگی پوستی
- سنگینی یا بی قراری پا به همراه گرفتگی های مکرر
علائمی که در بالا ذکر شد علائم رایج این بیماری هستند. ممکن است بیماری با علائم دیگر مراجعه کرده و تشخیص واریس مچ پا داده شود.
انواع واریس ایجاد شده در مچ پا
از آنجایی که بیماری واریس در همه افراد به شکل همسان بروز نمیکند و روش درمان در هر نوع متفاوت خواهد بود، شناخت انواع واریس بسیار حائز اهمیت بوده و نیازمند مراجعه متخصص قلب و عروق است تا اقدام مناسبی برای پیشگیری از بیماری و درمان انجام گیرد. در ادامه انواع واریس هایی که می توانند در مچ پا ایجاد شوند آورده شده است.
1- واریس صافن بزرگ
ورید صافن بزرگ، طولانیترین ورید سطحی پا است که از ناحیه مچ پا تا کشاله ران امتداد دارد. نارسایی این ورید میتواند باعث ایجاد وریدهای واریسی برجسته، احساس سنگینی پا، درد، خستگی و تورم اندام تحتانی شود. علائم ممکن است در مسیر این ورید یا شاخههای آن مشاهده شوند.
2- واریس صافن کوچک
ورید صافن کوچک در پشت ساق پا قرار دارد و به سمت پشت زانو امتداد مییابد. در صورت نارسایی این ورید، ممکن است وریدهای برجسته در پشت ساق یا اطراف مچ پا ظاهر شوند. برخی بیماران همچنین از درد، احساس فشار یا سنگینی در پا شکایت دارند.
3-وریدهای مشبک (Reticular Veins)
وریدهای مشبک، وریدهای سطحی کوچک با رنگ آبی یا سبز هستند که معمولاً زیر پوست دیده میشوند. این وریدها اغلب در اطراف زانو، ساق پا و مچ پا ظاهر شده و ممکن است زمینهساز ایجاد وریدهای عنکبوتی باشند.
4- وریدهای عنکبوتی (Spider Veins)
وریدهای عنکبوتی یا تلانژکتازیها، رگهای بسیار ظریف قرمز، آبی یا بنفشرنگی هستند که به شکل شبکهای یا تارعنکبوتی روی پوست دیده میشوند. این نوع ضایعات معمولاً خطر جدی برای سلامتی ایجاد نمیکنند، اما ممکن است از نظر زیبایی برای برخی افراد ناخوشایند باشند.
5- واریس شدید
در مراحل پیشرفته بیماری وریدی، علاوه بر وریدهای برجسته، ممکن است علائمی مانند تورم مزمن پا، تغییر رنگ پوست، ضخیم شدن پوست، خارش، التهاب و حتی زخمهای وریدی ایجاد شود. در چنین شرایطی مراجعه به پزشک و شروع درمان مناسب اهمیت زیادی دارد تا از پیشرفت بیماری و بروز عوارض جلوگیری شود.
چه زمانی باید نگران رگهای عنکبوتی روی مچ پا بود؟
رگهای عنکبوتی بهندرت علائمی ایجاد میکنند و معمولا به هیچ یک از شرایط زمینهای مرتبط نیستند. بااینحال، اگر آنها دردناک هستند یا ظاهر مچ پای خود را دوست ندارید، میتوانید با پزشک خود صحبت کنید. علاوهبر این، اگر ظاهر رگهای عنکبوتی شما تغییر کند یعنی دردناک، متورم و قرمز روشن شوند، حتما باید به پزشک مراجعه کنید. این علائم ممکن است نشانهای از لخته شدن خون باشند.
همچنین بهتر است اگر علائم زیر را دارید و به رگهای عنکبوتی مبتلا هستید، پزشکتان را مطلع کنید:
- رگ ها شروع به خونریزی میکنند.
- در نزدیکی رگهای عنکبوتی بثورات ایجاد شده است.
- در نزدیکی رگهای عنکبوتی زخم ایجاد شده است.
- پوست اطراف رگهای عنکبوتی شما یا هر جای دیگر مچ پا تغییر رنگ داده است.
چه مواردی احتمال ابتلا به واریس پا را افزایش می دهد؟
مواردی وجود دارند که به عنوان ریسک فاکتور های ابتلا به واریس پا شناخته می شوند. این موارد می تواند شامل انواع واریس در مکان های مختلف شود. ریسک فاکتور به این معنا است که احتمال ابتلا به این بیماری را افزایش می دهند.
1- ریفلاکس وریدی: فشار بیش از حد در رگهای پا باعث تضعیف یا آسیب رساندن به دریچههای کوچک در رگها میشود. این دریچهها جریان خون را تنظیم میکنند و هنگامی که کارشان مختل شود، جریان خون به سمت عقب میرود. سپس خون در رگ جمع میشود و رگهای واریسی شکل میگیرند. بنابراین اضافه وزن خطر ابتلا به رگهای واریسی را نه فقط در پا بلکه در مچ پا نیز افزایش می دهد.
2- فشار خون بالا: فشار خون بالا ممکن است با آسیب رساندن به پوشش شریانها، فشار بیشتری بر جریان خون ایجاد کند.
3- رژیم غذایی ناسالم: مواد غذایی فراوری شده، شکر تصفیه شده، کالری اضافی باعث افزایش وزن و هضم ضعیف میشوند. هضم ضعیف توانایی بدن را برای جذب مواد معدنی کاهش میدهد و فشار بیشتری بر سیستم گردش خون وارد میکند.
4- استرس: استرس باعث آزادسازی مواد شیمیایی مانند آدرنالین و هیستامین میشود. استرس همچنین خون را از طریق رگ ها با سرعت بالاتری حرکت میدهد و فشار بیشتری بر دیوارهها و دریچههای ورید وارد میکند.
5- بارداری: هنگامی که باردار هستید، بدن خون بیشتر، استروژن بیشتر و پروژسترون بیشتری تولید میکند که تمامی آنها دیوارههای رگ را شل میکنند و احتمال نشت خون را افزایش میدهند.
6- سبک زندگی کم تحرک: فعال نبودن به اندازه کافی به گردش خون آسیب میرساند و در نهایت منجر به جمع شدن خون و برآمدگی رگها یا به عبارت دیگر رگهای واریسی میشود.
رضایت از درمان واریس
عوارض واریس چیست؟
بسیاری از بیماران آگاه نیستند که ورید های کوچک و آبی رنگ اطراف مچ پا، می توانند بیانگر ابتلا به یک مشکل زمینه ای باشند. به همین دلیل، مراجعه به یک متخصص قلب و عروق با تجربه، جهت دریافت یک برنامه درمانی و تشخیصی مناسب الزامی است. عدم درمان ورید های واریسی این نواحی ممکن است مشکلات دیگری را با خود به همراه داشته باشد. در ادامه چندین نمونه از این عوارض احتمالی بیان شده اند:
1- زخم: زخمهای دردناک روی پوست در نزدیکی رگهای واریسی، بهویژه در نزدیکی مچ پا تشکیل میشوند. معمولا قبل از ایجاد زخم یک نقطه تغییر رنگ یافته روی پوست شکل میگیرد. اگر زخمی در پای خود مشاهده کردید، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.
2- لخته شدن خون: گاهی رگهای عمیق در پاها بزرگ میشوند و ممکن است باعث ایجاد درد و متورم شدن پا شوند. اگر درد مداوم پا و تورم داشتید، حتما برای درمان آن به پزشک مراجعه کنید. زیرا ممکن است نشانهای از لخته شدن خون باشند.
3- خونریزی: گاهی رگهای نزدیک به پوست میترکند. اگر چه این اتفاق معمولا فقط باعث خونریزی جزئی میشود، اما نیاز به مراقبت پزشکی دارد.
درمان واریس در مچ پاها
در نهایت، موارد پیشرفته نارسایی وریدی نیازمند مداخله پزشکی هستند. نمونه های زیر از جمله فرایند های پزشکی مناسب این مشکل هستند:
جوراب واریس: یکی از روش هایی است که جریان خون در رگ های پا را بهبود میبخشد اما برای موارد شدید استفاده تنها از این روش توصیه نمی شود. این جورابها به کاهش خطر لخته شدن خون کمک کرده و از تشکیل رگهای عنکبوتی جدید جلوگیری میکنند. با اینحال، باعث از بین رفتن رگهای عنکبوتی قدیمی نمیشوند.
چسب پزشکی: ورید های آسیب دیده به صورت فیزیکی مسدود شده و از بین می روند.
اسکلروتراپی: اسکلروتراپی یک درمان رایج برای رگهای عنکبوتی است. در طول اسکلروتراپی، یک پزشک که معمولا یک متخصص عروق است، به رگها دارویی تزریق میکند که باعث میشود دیواره آنها به هم بچسبند. سپس شما باید جوراب های واریس را به مدت 2 تا 3 هفته بپوشید تا رگهای عنکبوتی ناپدید شوند.
درمان واریس با لیزر : درمانهای لیزری یک گزینه عالی برای درمان رگهای عنکبوتی هستند. رگهای عنکبوتی کوچک گاهی ممکن است فورا ناپدید شوند، اما رگهای عنکبوتی بزرگ نیاز به درمانهای متعدد دارند. طول درمان رگهای عنکبوتی بزرگ حدودا تا 3 ماه است.
لیزر درمانی اندو وریدی (EVLT) و تخریب فرکانس رادیویی (RFA): EVLT و RFA روشهای درمانی جدیدی هستند که در آن از لیزر برای درمان رگهای عنکبوتی بزرگ استفاده میکنند. پزشکان برشهای کوچکی ایجاد کرده و فیبر لیزر را به داخل ورید وارد میکنند. سپس فیبر گرم میشود و رگ از بین میرود.
دکتر فریبا هندسی در درمان ورید های واریسی تخصص داشته و فرایند هایی از جمله درمان های لیزری را برای بیماران انجام می دهند.
درمان های خانگی واریس مچ پا
در صورتی که ورید های واریسی خفیف باشند، نیازمند درمان نبوده و فرد خود می تواند آن را مدیریت کند. در ادامه تعدادی از درمان های خانگی این بیماری آورده شده اند:
ورزش منظم: ورزش منظم همچون پیاده روی، شنا کردن و دوچرخه سواری از دو جنبه برای رفع تورم پا مفید است. اول آن که فعالیت عضلات به بهبود گردش خون کمک می کند. کاهش وزن و در نتیجه آن کاهش فشار وارد شده بر ورید ها و مفاصل، دومین مزیت ورزش منظم در طولانی مدت به شمار می رود.
جوراب های واریس: پوشیدن انواع تجویزی این جوراب ها به صورت روزانه می تواند به بهبود گردش خون پا ها و کمک به خروج خون و مایعات اضافی از این نواحی کمک کند. این اقدام همچنین توسعه یافتن ورید های واریسی را به حداقل رسانده و به طور کلی برای پا ها مفید است.
رژیم غذایی مناسب: مواد غذایی پر فیبر از جمله میوه ها و سبزیجات باید در رژیم غذایی جای داشته باشند. این موارد حاوی فلاوونوئید بوده که جهت حمایت از سلامت ورید ها مفید است.
بالا نگه داشتن پا ها: این کار از تجمع خون در اندام های انتهایی پیشگیری می کند.
ماساژ: ماساژ، گردش خون را در تمام بدن بهبود می بخشد.
پوشیدن لباس های آزاد: سعی کنید از لباس های آزاد و گشاد برای بهبود رگ های واریسی استفاده کنید.
سوالات متداول
در بیشتر موارد خطرناک نیست، اما اگر درمان نشود میتواند باعث درد، تورم، تغییر رنگ پوست و زخمهای وریدی شود.
ضعف دریچههای وریدی، ایستادن طولانیمدت، اضافهوزن، افزایش سن و سابقه خانوادگی از مهمترین عوامل ایجاد واریس مچ پا هستند.
بله، در مراحل اولیه استفاده از جوراب واریس، ورزش منظم، کنترل وزن و تغییر سبک زندگی میتواند به کاهش علائم کمک کند.
منابع کمکی: