واریس کشاله ران و لگن چیست؟ علائم و راه های درمان

واریس کشاله ران یکی از مشکلات عروقی کمتر شناخته‌شده‌ای است که می‌تواند در زنان و مردان ایجاد شود و در برخی موارد باعث درد، احساس سنگینی، درد هنگام فعالیت یا حتی اختلال در کیفیت زندگی شود. بسیاری از افراد زمانی متوجه این مشکل می‌شوند که رگ‌های برجسته‌ای در ناحیه کشاله ران مشاهده کرده یا دردهای مبهم و مزمن در این ناحیه را تجربه می‌کنند. شناخت علل، علائم و روش‌های درمان واریس کشاله ران می‌تواند به تشخیص به موقع و پیشگیری از عوارض احتمالی کمک کند.

رگ های واریسی کشاله ران و لگن چیست؟

واریس کشاله ران به معنای گشاد شدن و پیچ‌خوردگی غیرطبیعی سیاهرگ‌ها است. هنگامی که دریچه‌های داخل وریدها عملکرد طبیعی خود را از دست می‌دهند، خون به‌جای حرکت به سمت قلب در داخل رگ تجمع پیدا می‌کند و باعث اتساع آن می‌شود.

این بیماری ممکن است به‌صورت مستقل ایجاد شود یا با مشکلاتی مانند نارسایی وریدی مزمن، واریس اندام تحتانی، سندرم احتقان لگنی یا واریکوسل در مردان همراه باشد. مطالعات نشان داده‌اند که مکانیسم ایجاد واریکوسل و واریس شباهت زیادی به یکدیگر دارند و هر دو در اثر اختلال جریان برگشتی خون و نارسایی دریچه‌های وریدی ایجاد می‌شوند.

علائم واریس کشاله ران

نشانه‌های بیماری ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. برخی بیماران تنها تغییرات ظاهری را مشاهده می‌کنند، در حالی که برخی دیگر درد قابل توجهی دارند. مهم‌ترین علائم عبارت‌اند از:

• احساس درد یا سوزش در کشاله ران
• سنگینی یا فشار در ناحیه لگن
• مشاهده رگ‌های برجسته و پیچ‌خورده
• افزایش درد پس از ایستادن طولانی
• کاهش درد هنگام استراحت یا دراز کشیدن
• احساس کشش در ناحیه داخلی ران
• تشدید علائم پس از فعالیت بدنی شدید

واریس کشاله ران معمولاً با درد مبهمی همراه است که در پایان روز یا پس از فعالیت فیزیکی طولانی بیشتر می‌شود. این ویژگی در بسیاری از بیماری‌های وریدی نیز مشاهده می‌شود.

برای مشاوره جهت درمان فرم زیر را تکمیل کنید.

علت ایجاد واریس کشاله ران و لگن

عوامل متعددی می‌توانند در ایجاد این بیماری نقش داشته باشند:

1. ضعف دریچه‌های وریدی: دریچه‌های وریدی وظیفه جلوگیری از بازگشت خون را بر عهده دارند. در صورت آسیب یا ضعف این دریچه‌ها، خون در رگ‌ها تجمع یافته و باعث ایجاد واریس می‌شود.

2. افزایش فشار داخل شکم: شرایطی مانند یبوست مزمن، بلند کردن اجسام سنگین، سرفه‌های طولانی‌مدت یا بارداری می‌توانند فشار داخل شکم را افزایش دهند و زمینه ایجاد واریس را فراهم کنند.

3. عوامل ژنتیکی: افرادی که سابقه خانوادگی واریس دارند بیشتر در معرض ابتلا قرار می‌گیرند.

4. بارداری: در زنان باردار افزایش حجم خون، تغییرات هورمونی و فشار رحم بر روی عروق لگنی می‌تواند موجب گشاد شدن وریدهای کشاله ران شود.

5. نشستن یا ایستادن طولانی‌مدت: عدم تحرک مناسب موجب اختلال در بازگشت خون و افزایش فشار وریدی می‌شود.

درد ناشی از رگ های واریسی در کشاله ران زنان

رگ‌های واریسی درد کشاله ران بانوان را بیشتر می‌کنند. این بیماری «سندرم احتقان لگن» نام دارد که در آن رگ‌های لگن بزرگ شده و خون در آن‌ها جمع می‌شود. درد معمولا خود را با علائمی مثل احساس سنگینی دردناک در لگن و تیر کشیدن آن نشان می‌دهد که بیش از 6 ماه طول می‌کشد. ممکن است درد در دو طرف لگن بیمار حس شود اما اغلب تنها در یک طرف است و در سمت چپ شایع‌تر است.

برخی از زنان ممکن است علائم دیگری مانند درد قبل و در طول چرخه قاعدگی، نیاز شدید به ادرار کردن، رگ‌های مشخص و پر پیچ و خم روی باسن، بخش بیرونی آلت تناسلی یا ران را تجربه کنند. سندرم احتقان لگن در سنین باروری و بانوانی که بیش از یک فرزند داشته‌اند، شایع‌تر است.

درد ناشی از رگ های واریسی در کشاله ران مردان

مردانی که به رگ‌های واریسی در ناحیه لگن دچار می‌شوند، از وضعیتی به نام واریکوسل رنج می‌برند. داخل کیسه بیضه ممکن است خون در رگ‌ها جمع شود. هر دو طرف کیسه بیضه دردناک می‌شود اما این درد معمولا در سمت چپ بیشتر است. علائم واریکوسل شامل درد خفیف در کیسه بیضه است که معمولا با ایستادن، فعالیت و آب و هوای گرم بدتر می‌شود.

بهترین راه برای کاهش علائم این بیماری، دراز کشیدن است. این بیماری در برخی از افراد مبتلا به آن باعث ناباروری یا کاهش باروری شده، ولی این اتفاق نادر است.

تشخیص رگ های واریسی کشاله ران

تشخیص واریس کشاله ران معمولاً با معاینه فیزیکی آغاز می‌شود. پزشک متخصص واریس در طول معاینه، وضعیت رگ‌ها، علائم ظاهری و شدت بیماری را بررسی کرده و درباره سابقه پزشکی، علائم و عوامل خطر احتمالی از شما سؤال می‌کند. این اطلاعات به پزشک کمک می‌کند تا مناسب‌ترین روش درمانی را برای شما انتخاب کند.

برای بررسی دقیق‌تر عملکرد عروق، ممکن است انجام برخی آزمایش‌های غیرتهاجمی نیز توصیه شود. یکی از مهم‌ترین این روش‌ها، سونوگرافی داپلر است که جریان خون در رگ‌ها را بررسی کرده و نواحی دارای اختلال در عملکرد دریچه‌های وریدی یا بازگشت غیرطبیعی خون را مشخص می‌کند.

در برخی موارد، از پلاتیزموگرافی نیز برای ارزیابی عملکرد سیستم وریدی استفاده می‌شود. این روش با استفاده از کاف‌های مخصوص، تغییرات حجم خون در اندام‌ها را اندازه‌گیری کرده و به تشخیص مشکلاتی مانند اختلال در گردش خون و نارسایی وریدی کمک می‌کند.

پس از بررسی نتایج معاینه و آزمایش‌ها، پزشک متخصص می‌تواند درباره ضرورت درمان و مناسب‌ترین روش درمانی تصمیم‌گیری کند. بسته به شدت بیماری و شرایط بیمار، ممکن است از یک یا ترکیبی از چند روش درمانی برای رسیدن به بهترین نتیجه استفاده شود.

تجربه و مهارت پزشک نقش مهمی در موفقیت درمان واریس کشاله ران دارد.

راه های درمان واریس کشاله ران و لگن

درمان این رگ ها، از خود مراقبتی گرفته تا جراحی جزئی، متفاوت است. متخصص واریس ممکن است یکی از این درمان ها یا چند درمان را با هم امتحان کند:

1- خود مراقبتی

رعایت برخی توصیه‌های ساده می‌تواند به بهبود گردش خون، کاهش علائم و جلوگیری از پیشرفت واریس کشاله ران کمک کند. پزشک متخصص واریس معمولاً راهکارهای زیر را به بیماران توصیه می‌کند:

• انجام منظم فعالیت‌های بدنی و ورزش‌های سبک مانند پیاده‌روی
• بررسی منظم ران‌ها و ناحیه کشاله ران برای مشاهده هرگونه تغییر در ظاهر رگ‌ها
• در صورت نشستن طولانی‌مدت، هر ۳۰ دقیقه یک‌بار از جای خود بلند شده و چند دقیقه راه بروید.
• اگر به دلیل شرایط شغلی مجبور به ایستادن طولانی‌مدت هستید، هر ۳۰ دقیقه زمانی را به استراحت یا تغییر وضعیت بدن اختصاص دهید.
• از قرار گرفتن طولانی‌مدت در حمام آب داغ، سونا یا محیط‌های بسیار گرم خودداری کنید، زیرا گرما می‌تواند باعث گشادتر شدن رگ‌ها شود.
• حفظ وزن مناسب و پیروی از رژیم غذایی سالم را در برنامه روزانه خود قرار دهید.
• از پوشیدن لباس‌های بسیار تنگ که موجب افزایش فشار بر عروق کشاله ران می‌شوند، پرهیز کنید.

اگرچه رعایت این نکات می‌تواند به کاهش علائم و پیشگیری از ایجاد رگ‌های واریسی جدید کمک کند، اما معمولاً باعث از بین رفتن رگ‌های واریسی موجود نمی‌شود. برای درمان رگ‌های واریسی ایجادشده، ممکن است به روش‌های تخصصی درمانی نیاز باشد.

2- استفاده از جوراب واریس

این جوراب ها، برای کمک به بازگشت خون به قلب، فشار مداومی به پاها وارد می کنند. این فشار مداوم، همچنین می تواند ورم ساق پا را کاهش دهد و احتمال تشکیل لخته ی خونی را به حداقل برساند. گرچه، هنوز هم ممکن است رگ های واریسی قابل مشاهده در ران خود داشته باشید. اگر به جوراب نیاز دارید، متخصص واریس می تواند شما را معاینه کند و اندازه جوراب و مقدار فشار مناسب برای شرایط شما را تعیین کند.

3- اسکلروتراپی

این مورد، رایج ترین راه برای درمان واریس پا و لگن می باشد. متخصصین واریس طی سالها روش اسکلروتراپی را به منظور ایمنی بیشتر و دستیابی به نتایج بهتر برای بیماران توسعه داده اند. امروزه، متخصصین واریس از این روش برای درمان رگ های واریسی کوچک و رگ های عنکبوتی استفاده می کنند.

اگر شما باید تحت درمان با اسکلروتراپی قرار بگیرید، روند درمانی شما به این صورت خواهد بود:

• متخصص واریس یک ماده شیمیایی را به رگ واریسی یا عنکبوتی شما تزریق می کند. این ماده، دیواره رگ را تحریک میکند و چند تزریق در نواحی مختلف رگ انجام میشود.
• متخصص واریس، پس از تزریق ممکن است ناحیه تحت درمان را ماساژ دهد.
• سپس باید از جوراب مخصوص استفاده شود.
• شما برای مدت کوتاهی تحت نظر خواهید بود، پس از آن می توانید به خانه بروید.
• برای کمک به جلوگیری از عوارض جانبی، باید پیاده روی کنید و طبق دستورالعمل پزشک جوراب واریس بپوشید. اکثر بیماران به مدت 2 تا 3 هفته باید از این جوراب ها استفاده کنند.

اسکلروتراپی باعث می شود که دیواره های رگ به هم بچسبند، به طوری که خون قادر به جریان یافتن درون آن نباشد. این کار گردش خون در ران پا را بهبود می بخشد و التهاب را کاهش می دهد.

رگ های عنکبوتی معمولاً ظرف مدت 3 تا 6 هفته از بین می روند. اما محو شدن رگ های واریسی 3 تا 4 ماه طول می کشد. برای رسیدن به نتایج بهتر، ممکن است به 2 یا 3 دوره درمان نیاز داشته باشید. متخصص واریس می تواند این درمان ها را در مطب انجام دهد و نیازی به بیهوشی نیست.

4- لیزر درمانی

متخصصین واریس از لیزر برای درمان رگ های عنکبوتی و رگ های واریسی کوچک استفاده می کنند. در طول لیزر درمانی، متخصص واریس، پرتو لیزر را به طرف رگ هدایت می کند. پرتو لیزر می تواند بدون آسیب به پوست، رگ را از بین ببرد. رگ های عنکبوتی کوچک ممکن است بلافاصله پس از لیزر درمانی ناپدید شوند. اما رگ های عنکبوتی بزرگتر و رگ های واریسی، ممکن است 1 تا 3 ماه قبل از محو شدن، تیره تر شوند. برای پاکسازی کامل، شما ممکن است به 3 جلسه درمانی یا تعداد جلسات بیشتری نیاز داشته باشید.

اکثر بیماران در روز بعد از جلسه درمان واریس با لیزر می توانند کار و فعالیت های عادی زندگی خود را ادامه دهند. برخی از بیماران، بعد از هر جلسه درمانی باید برای مدت کوتاهی از جوراب های واریس استفاده کنند. بیماران باید به مدت 3 تا 4 هفته، ناحیه تحت درمان را در برابر نور خورشید محافظت کنند. این کار از تشکیل لکه های تیره روی پوست جلوگیری می کند.

حفاظت از پوست در برابر آفتاب می تواند از بروز رگ های عنکبوتی جدید و سرطان پوست جلوگیری کند.

لیزر درمانی درون وریدی (EVLT) یا ابلیشن رادیوفرکانسی (RFA)

این روش ها، درمان های جدیدتری هستند که اغلب جایگزینی برای جراحی هستند. هر دو درمان درون رگ عمل می کنند تا آن را از بین ببرند. متخصصین عروق از روش لیزر درمانی درون وریدی برای درمان رگ های عنکبوتی و رگ های واریسی کوچک استفاده می کنند. روش ابلیشن رادیوفرکانسی برای درمان رگ های واریسی بزرگتر استفاده می شود.

روند درمانی به این صورت خواهد بود:

◾ شما بی حسی موضعی دریافت می کنید. این بی حسی ممکن است باعث التهاب ناحیه درمان شود.

◾ سپس متخصص واریس چندین تزریق انجام می دهد و یک فیبر لیزری (برای روش لیزر درون وریدی) یا کاتتر (برای روش ابلیشن) را وارد رگ می کند.

◾ متخصص عروق دستگاه رادیوفرکانسی یا لیزر را فعال میکند. این دستگاه رگ را گرم می کند و موجب فروپاشی و مهر و موم شدن آن می شود و به نواحی اطراف آسیبی نمی رساند.

◾ شما برای مدت کوتاهی تحت نظر خواهید بود سپس می توانید به خانه بروید.

◾ برای کمک به جلوگیری از عوارض جانبی احتمالی، باید پیاده روی کنید و طبق دستورالعمل پزشک از جوراب استفاده کنید. اکثر بیماران باید به مدت 1 تا 2 هفته پس از درمان جوراب بپوشند.

پیشگیری از واریس کشاله ران

در برخی از افراد احتمال ابتلا به واریس بیشتر است. عوامل موثر بر ابتلا به این بیماری به شرح زیر هستند:

ژنتیک: ابتلا به واریس ارثی است.

جنسیت: زنان بیشتر در معرض ابتلا به واریس هستند.

بارداری: تغییرات هورمونی، فشار رحم و افزایش حجم خون، واریس را در دوران بارداری شایع‌تر می‌کند.

سن: خطر ابتلا به واریس با بالاتر رفتن سن افزایش می‌یابد. حدود 50 درصد از افراد بالای 50 سال به واریس مبتلا هستند.

چاقی: اضافه وزن فشار بیشتری به رگ‌ها وارد می‌کند و احتمال ابتلا به واریس را افزایش می‌دهد.

شغل: اگر شغل شما نیاز به ایستادن برای مدت زمان طولانی بدون تحرک دارد، شما در معرض ابتلا به واریس قرار دارید.

در خانه می‌توانید کارهای زیر را برای بهبود علائم واریس انجام دهید:

• اگر اضافه وزن دارید، وزن خود را کم کنید.
• از ایستادن برای مدت زمان طولانی اجتناب کنید.
• پاهای خود را در حالی که نشسته‌اید، بالا ببرید. در صورت امکان، آن‌ها را بالاتر از سطح قلب خود نگه دارید.
• لباس گشاد بپوشید.
  

سوالات متداول